VÒNG ĐỜI CỦA MỘT CHỨNG QUYỀN CÓ BẢO ĐẢM: CÁC MỐC THỜI GIAN QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

Đây là thời điểm bắt đầu vòng đời của chứng quyền, được thực hiện trên thị trường sơ cấp. Công ty chứng khoán phát hành (CTCK) thực hiện chào bán chứng quyền ra công chúng sau khi được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy chứng nhận.

Nhà đầu tư có thể làm gì?
Nhà đầu tư có thể đăng ký mua trực tiếp từ tổ chức phát hành với mức giá phát hành cố định thông qua Bản cáo bạch trước khi chứng quyền được niêm yết lên sàn giao dịch.

Đây là thời điểm chứng quyền được đưa lên giao dịch tập trung trên Sở Giao dịch Chứng khoán (HOSE) sau khi hoàn tất giai đoạn phân phối sơ cấp.

Nhà đầu tư có thể làm gì?
Nhà đầu tư thực hiện mua hoặc bán chứng quyền trực tiếp trên sàn giao dịch tương tự như cổ phiếu phổ thông. Giá của chứng quyền trong giai đoạn này sẽ biến động liên tục trong phiên theo biên độ trần/sàn được tính toán dựa trên biến động của cổ phiếu cơ sở.

Theo quy định, đây là ngày làm việc cuối cùng chứng quyền được phép giao dịch trên sàn, diễn ra trước ngày đáo hạn 02 ngày làm việc. Sau ngày này, chứng quyền sẽ bị hủy niêm yết và dừng mọi hoạt động giao dịch thứ cấp.

Nhà đầu tư có thể làm gì?
Nhà đầu tư có thể thực hiện giao dịch mua hoặc bán cuối cùng để đóng vị thế nhằm thu hồi phần giá trị còn lại của chứng quyền. Nếu quyết định không bán, nhà đầu tư sẽ tiếp tục nắm giữ chứng quyền để bước vào giai đoạn đáo hạn và chờ đợi kết quả thanh toán từ tổ chức phát hành.

Đây là giai đoạn xác định giá đóng cửa trung bình của cổ phiếu cơ sở, bao gồm 05 phiên giao dịch liền trước ngày đáo hạn (không tính ngày đáo hạn của chứng quyền).

Nhà đầu tư có thể làm gì?
Trong giai đoạn này, chứng quyền đã dừng giao dịch nên nhà đầu tư không thể thực hiện lệnh mua hoặc bán trên sàn. Hoạt động chủ yếu của nhà đầu tư là theo dõi giá đóng cửa của cổ phiếu cơ sở trong từng phiên để tính toán mức giá thanh toán bình quân, từ đó xác định trạng thái của chứng quyền là có lãi (In-the-money) hay lỗ (Out-of-the-money).

Ví dụ minh họa:
Giả sử nhà đầu tư đang nắm giữ mã chứng quyền mua CHPG2399 (dựa trên cổ phiếu cơ sở HPG). Các thông số của chứng quyền bao gồm:
• Giá thực hiện (Giá TH): 25.000 VND
• Tỷ lệ chuyển đổi: 5:1
• Ngày đáo hạn (Ngày T): Thứ Sáu, ngày 24/11/2023

Theo quy trình vận hành, dòng thời gian và giá đóng cửa của cổ phiếu HPG trong giai đoạn này được ghi nhận như sau:

Cơ chế tính toán:

Xác định trạng thái:
Vì Giá thanh toán (26.500 VND) cao hơn Giá thực hiện (25.000 VND), chứng quyền CHPG2399 được xác định ở trạng thái Có lãi (In-the-money) tại ngày đáo hạn. Nhà đầu tư sẽ bước sang Mốc 5 để nhận tất toán tự động từ tổ chức phát hành.

Đây là ngày kết thúc hoàn toàn vòng đời của chứng quyền. Nghĩa vụ pháp lý của tổ chức phát hành đối với người sở hữu chứng quyền được thực hiện và tất toán dứt điểm.

Nhà đầu tư có thể làm gì?
Nhà đầu tư không cần thực hiện thêm bất kỳ thao tác thủ tục nào.
• Nếu chứng quyền ở trạng thái có lãi (ITM): Số tiền chênh lệch sẽ được chuyển vào tài khoản của nhà đầu tư sau khi khấu trừ thuế theo quy định.
• Nếu chứng quyền hòa vốn hoặc lỗ (OTM): Chứng quyền tự động hết hiệu lực, giá trị đưa về mức 0 và nhà đầu tư chịu mất khoản chi phí mua chứng quyền ban đầu.